Leonard Turkowski – Ulica Głogowska

366-leonard-turkowski-ulica-glogowska1914-1985

Słoneczne popołudnie wiosenne. Któraś z moich trzech sióstr stawia mnie na parapecie okiennym w kuchni, trzymając pod pachami. Pojawia mi się w oczach cudowna uroda świata, ujrzana z perspektywy trzeciego piętra kamienicy. Pode mną sięgające drugiego piętra rozłożyste konary wiązów, których gałązki puszczają liście, rosnące jakby w oczach. Oszałamiająca świeżość młodziutkiej, delikatnej zieleni, a pod nią panorama szerokiej ulicy Głogowskiej, której środkiem biegną dwie pary szyn tramwajowych.

Księga mojego miasta

Leonard Turkowski był poetą, prozaikiem, pedagogiem, dziennikarzem, bibliofilem i publicystą. Urodzony 23 września 1914 r. na poznańskim Łazarzu w rodzinie tramwajarza, mając zaledwie piętnaście lat, zadebiutował wierszem w gazecie seminarium nauczycielskiego im. E Estkowskiego, którego nie ukończył. Jedną z przyczyn opuszczenia seminarium były felietony Z ławy szkolnej, drukowane w „Nowym Kurierze”. Miał wszechstronne zainteresowania, jednak pisanie zajmowało specjalne miejsce w jego sercu. W 1935 r. wydał pierwszy tomik poezji Krzyż na rozdrożu, do którego przedmowę napisał Jan Sztaudynger. W chwili wybuchu II wojny światowej i tragicznej śmierci ojca miał 25 lat.
Po wojnie w 1945 r. rozpoczął karierę nauczyciela w podpoznańskich wsiach – Dominowie i Pławce. Po zdobyciu praktyki podjął pracę w liceach – najpierw w Leśnej Podlaskiej, a na dłużej w Bartoszycach. Nowe doznania pobudziły go do wznowienia twórczości, początkowo w prasie nauczycielskiej i regionalnej. W 1959 r. wyszedł kolejny tomik wierszy Na progu doby, a w 1961 r. Dojrzewanie. Po ponaddwudziestoletniej przerwie, w 1962 r. postanowił żyć z pisania. Rozpoczął pracę w „Głosie Olsztyńskim” oraz opublikował zbiór opowiadań – Do szkoły. W 1973 r. przeszedł na emeryturę jako bibliotekarz. Do końca życia publikował swoje felietony w „Expressie Poznańskim”, tygodniku „Wprost” oraz w „Warmii i Mazurach”. Swoje życie opisał w trylogii wspomnień – Księga mojego domu, Księga mojego miasta, a także Księga Warmii i Mazur. Zmarł 19 stycznia 1985 r.

Marta Nowak

 

Ulica Głogowska

Ulica Głogowska to najważniejsza arteria komunikacyjna Łazarza, południowej dzielnicy miasta, i dlatego przed wojną jej znaczny fragment zwał się ul. Łazarską. Stanowi ona oś oddzielającą jego część wschodnią od zachodniej. Niegdyś we wschodniej przeważały skromne domostwa kolejarzy, zbudowane wzdłuż torów oraz ul. Kolejowej i ul. Łukaszewicza. Dziś wzrok przyciągają nowoczesne budynki, wplatające się w stare, często bardzo zniszczone kamienice. Głogowska jest jedną z najdłuższych ulic Poznania. Poprowadzono nią najwięcej linii tramwajowych, przy niej znajdują się m.in. park Wilsona z Palmiarnią, obiekty Międzynarodowych Targów Poznańskich.
Przy Głogowskiej znajduje się także kościół Matki Boskiej Bolesnej. Komitet budowy kościoła – na czele z proboszczem parafii św. Marcina – zawiązał się w 1895 r., kamień węgielny wmurowano pięć lat później. Podczas wojny był jednym z dwóch dostępnych polskim mieszkańcom miasta kościołów, śpiewał w nim chór księdza Wacława Gieburowskiego. Po wojennych zniszczeniach katedry świątynia została kościołem prymasowskim. Nazwa nawiązuje do znajdującego się tu kiedyś szpitala św. Łazarza. Budowla utrzymana jest w stylu neoromańskim, a po niedawnym remoncie (któremu poddano także ażurowy hełm wieży) znów widać urodę tego ceglanego budynku. Przy świątyni stoi pomnik ks. Jerzego Popiełuszki.
Ulica ta została wytyczona w 1900 r., po włączeniu Łazarza do Poznania i nazwana została Glogauer Starsse, po przejęciu władzy przez Polaków jej nazwa została utrzymana, tyle że w polskim brzmieniu. Wspomnieć warto, że epizodycznie bywała ulicą „marszałkowską”. W 1929 r. nadano jej imię francuskiego Marszałka Ferdinanda Focha, natomiast 20 lat później tabliczki na jej kamienicach honorowały marszałka Związku Radzieckiego oraz Polski – Konstantego Rokossowskiego, lecz już w 1959 r. powróciła do swojej pierwotnej nazwy.

Paweł Cieliczko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *