Przemysław Bystrzycki 1923-2004
Ulica Mielżyńskiego

040-przemyslaw-bystrzycki-ulica-mielzynskiego

Spotykamy się w restauracji „Słowiańska” przy Mielżyńskiego. „W-Z” w remoncie; na dużych witrynach kawiarni od strony ulicy pochlapane wapnem opończe, przez szczeliny w zasłonach widać kawiarnianą salę – jak po przejściu tabunu koni. Snują się malarze, przestawiają wiadra, palą papierosy. Jak długo to potrwa? – nie mamy nadziei na szybki koniec restaurowania restauracji. „Słowiańska” nie bardzo nam odpowiada: ciemna, długa, w głąb kamienicy. Siedzimy we dwójkę niedaleko wejścia. Pan Roman zamawia herbatę; sam nie daje za wygrana – trudno – moje piwo. Dziś literatura. O Xawerze Deybel, wychowawczyni dzieci Mickiewicza.

Szabasy z Brandstaetterem

Przemysław Bystrzycki i Roman Brandstaetter znali się ćwierć wieku, od 1962 r. do śmierci autora Jezusa z Nazarethu. Książka Szabasy z Brandstaetterem opisuje spotkania, podczas których Bystrzycki rozmawiał z Mistrzem między innymi o literaturze. Odbywały się głównie w poznańskiej kawiarni W-Z. Kończyły się najczęściej około godziny drugiej, by Brandstaetter tramwajem linii 16 dotarł spokojnie na Winogrady i zdążył na obiad z żoną. W książce Szabasy z Brandstaetterem pisze Bystrzycki o niewystawianiu dramatów Brandstaettera w poznańskich teatrach – Nowym i Polskim, o tym, czy jego wąsy były dowodem sprzeciwu czy smutku, o jego udziale w postawieniu Poznańskich Krzyży, o Związku Literatów Polskich, Żydach i gojach…
Przemysław Bystrzycki urodził się 23 maja 1923 r. w Przemyślu. Był synem Heleny Stankiewicz i Tadeusza Bystrzyckiego, wiceprezydenta Przemyśla. W 1940 r. został wywieziony z matką, babką i trzema siostrami do Kazachstanu, gdzie pracował w kołchozie. Jego matka i babka tam zmarły, ojca zamordowano w tym samym roku w więzieniu kijowskiego NKWD. Później Przemysława Bystrzyckiego skazano na dziesięć lat łagrów, a po zwolnieniu wraz z wojskiem dotarł do Palestyny. W 1944 r. został przerzucony do Polski jako cichociemny. 1 grudnia 1944 r. mianowano go podporucznikiem i przydzielono do I Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej jako dowódcę radiostacji dyspozycyjnej. W sierpniu 1945 r. został aresztowany w kwaterze konspiracyjnej w Krakowie i skazany na sześć lat więzienia. Na podstawie amnestii zwolniono go w sierpniu 1946 r. Po opuszczeniu więzienia wyjechał do Poznania, gdzie w lipcu 1947 r. otrzymał świadectwo dojrzałości. W 1951 r. ukończył studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, uzyskując stopień magistra nauk ekonomiczno-politycznych, a w 1952 r. otrzymał drugi stopień – magistra filozofii. Jednocześnie odbył studia w zakresie języków obcych i ukończył uniwersytet w Perugii we Włoszech. W latach 1955-1999 Przemysław Bystrzycki wydał 20 tytułów literackich. Otrzymał wiele nagród, pracował w tygodnikach społeczno-kulturalnych. Przez wiele lat pełnił funkcję wiceprezesa Oddziału Związku Literatów Polskich w Poznaniu i zastępcy członka Zarządu Głównego ZLP. Był członkiem Polskiego PEN Clubu, członkiem władz naczelnych Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Odznaczony Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Jest autorem utworów literackich: Warkocze, Operacja Milczący Most, Śmierć nad Agfarwadi, Wyspa Mauritius, Szkockie pożegnania, Wronie uroczysko, Strumień, Anujka, Wyspa Wniebowstąpienia, Nessie i inne opowiadania, Płynie Rzeka, płynie. Przemysław Bystrzycki – Honorowy Obywatel Miasta Poznania – zmarł 7 października 2004 r. w Poznaniu.

Joanna Roszak

no images were found

Ulica Mielżyńskiego

Ulica Mielżyńskiego biegnie od pl. Cyryla Ratajskiego do Okrąglaka. Pierwotnie nazywała się Górna Młyńska, a dopiero w Polsce nadano jej imię Seweryna Mielżyńskiego, fundatora budynku, w którym mieści się Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk – zwanego popularnie pałacem Mielżyńskich.
Restauracja Słowiańska, którą wspomina Przemysław Bystrzycki, mieściła się w kamienicy przy ul. Mielżyńskiego 21, która składała się z trzech części: budynku frontowego, zamykającej działkę oficyny oraz łączącego je skrzydła bocznego, co powodowało, że mieszczący się w niej lokal był ciemny i długi. Na parterze znajdowała się restauracja, piwiarnia, sala bilardowa oraz sala posiedzeń, w piwnicy zaś umieszczono kuchnię i pomieszczenia gospodarcze.
Kamienica nawiązuje do gotyckich i renesansowych domów z Norymbergi czy Strasburga, a zaprojektowana została przez Hermana Böhmera i Paula Preula jako pierwszy w Poznaniu dom cechowy – cechu architektów. Kamienica Posener Bauhütte posiada trzykondygnacyjny wykusz z ciekawym szczytem podtrzymywanym przez dwa wsporniki, w których umieszczone są głowy Leonarda da Vinci i Petera Paula Vischera, natomiast w części centralnej znajduje się podobizna patrona ciesielstwa – św. Józefa. Wspomnieć jeszcze warto, że kamienicę wzniesiono w ciągu dwóch lat (1912-1913) – najpierw zbudowano oficyny, a po zburzeniu starego domu od frontu, powstał budynek główny.

Paweł Cieliczko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *