Ryszard Ćwirlej ur. 1964
Most Świętego Rocha

054-ryszard-cwirlej-most-swietego-rocha

Po drugiej stronie rzeki powoli budziło się ze snu monstrualne blokowisko. […] Po wodzie niosły się pierwsze kaszlnięcia odpalanych pod blokami samochodów, małych fiatów, trabantów i syrenek. Przez Most Marchlewskiego z głośnym stukotem przejechał pierwszy tego dnia, jeszcze pusty, zielony tramwaj nr 14. Zza majaczących w oddali brył akademików politechniki przy ulicy świętego Rocha powoli wychyliła się słoneczna poświata.

Upiory spacerują nad Wartą

W czerwcu 1985 r. wędkarze znajdują nad Wartą nagie ciało kobiety z odciętą głową. Jest nią dwudziestoletnia dziewczyna z tatuażem, Sandra (poznańska Laura Palmer), pierwsza ofiara mordercy z powieści Upiory spacerują nad Wartą. Śledztwo w tej sprawie prowadzi kapitan Milicji Obywatelskiej Alfred Marcinkowski (poznański Cooper).
W powieści narysował Ćwirlej różne obrazki stolicy Wielkopolski: „Poznań był jedynym akademickim miastem, w którym sesje egzaminacyjne kończyły się w maju, a nie w czerwcu. Tutaj przed Międzynarodowymi Targami Poznańskimi większość domów studenckich zamieniano na hotele dla gości targowych”. Może niektórzy poznaniacy żyją w podobnej nieświadomości, co powieściowy Matulak, który nie ma pojęcia, że w położonej nad Wartą Katedrze spoczywają Mieszko I i Bolesław Chrobry: „Gerard Matulak nie miał pojęcia o tym, kim byli obaj Piastowie, ani że miasto, w którym mieszkał prawie pięćdziesiąt lat, ma tak szacowną historię”.
Ryszard Ćwirlej urodził się 1 listopada 1964 r. w Trzciance, na północy Wielkopolski. Jako dziecko mieszkał w Pile, tam uczył się w Liceum Ogólnokształcącym im. Wincentego Pola. Na swojej stronie internetowej pisze: „To właśnie z Wincentego Pola fajne w świat szły dziewczyny, jak śpiewa Grabaż – kolega z równoległej klasy. Jak się okazuje, w świat szli również fajni chłopcy”. Potem studiował socjologię w Katowicach.
Po przeprowadzce do Poznania kierował redakcją Teleskopu. Zrealizował wiele reportaży, a z Rafałem Jerzakiem nakręcił film fabularny 3 km do Raju, nagrodzony Jańciem Wodnikiem na Prowincjonaliach w Słupcy.
Wydał też Trzynasty dzień tygodnia oraz Robotę ręczną – kolejne opowiedziane z humorem poznańskie kryminały. Czytelnicy cenią jego powieści nie tylko za ciekawe fabuły, ale także za poznańskie smaczki gwarowe i dbałość o szczegóły topograficzne.

Joanna Roszak

no images were found

Most Świętego Rocha

Ulica i most Świętego Rocha są topomastycznymi śladami po istniejącym w tym miejscu miasteczku św. Rocha, które z Poznaniem łączyła przeprawa. Wiadomości o najstarszym moście znajdującym się w tym miejscu pochodzą z XIV-wiecznych kronik. Zwany był mostem Wielkim lub Łacińskim, bo łączył Poznań z osadą zwaną wówczas Łaciną. Później ten rejon nazywany był Miasteczkiem lub Miasteczkiem św. Rocha, a w XVII w. stał się przedmieściem Poznania. Północną jego część stanowiło Piotrowo, wzmiankowane już w 1253 r., które w 1602 r. uzyskało prawa miejskie, lecz w pierwszej połowie XIX w. zostało całkowicie rozebrane na potrzeby budowanej tutaj pruskiej twierdzy.
Z kolei w południowej części tzw. dzielnicy św. Rocha biskup Stanisław Górka lokował inne miasteczko lilipucie – Stanisławowo. Nigdy nie rozrosło się ono ponad ryneczek i prowadzącą doń uliczkę: w drugiej połowie XVI w. mieszkało tu ledwie 26 rzemieślników i z końcem tegoż stulecia utraciło prawa miejskie.
W 1896 r., w związku z likwidacją Festung Posen, przedmieścia te zostały włączone do Poznania i w planach zagospodarowania terenów pofortecznych pojawił się projekt zbudowania tu solidnej przeprawy mostowej. Na ogłoszony w 1904 r. konkurs wpłynęło 28 prac, wybrano koncepcję Hugo Schultza, a most – z charakterystyczną stalową konstrukcją przęsła nurtowego – oddano do użytku w 1913 r. Wycofujące się wojska polskie wysadziły przeprawę we wrześniu 1939 r., a Niemcy odbudowali ją jako most drewniany. Podobnie postąpili Polacy, którzy drewnianym mostem połączyli brzegi Warty w miejscu zniszczonego w 1945 r. niemieckiego mostu. Pięcioprzęsłowy most stalowy odbudowany został w 1950 r.
W latach dziewięćdziesiątych XX w. stan mostu uległ gwałtownemu pogorszeniu. W 2002 r. stary rozebrano, a dwa lata później otwarto nowy most św. Rocha, zaprojektowany w pracowni Ewy i Stanisława Sipińskich, który swym kształtem nawiązuje do starej przeprawy. Wiedzie przezeń linia tramwajowa, droga dla samochodów, ścieżka rowerowa, są też szerokie chodniki. Przy moście znajdują się akademiki Politechniki Poznańskiej oraz Akademii Wychowania Fizycznego, a na łąkach nadrzecznych pod mostem rzucała młotem, mieszkająca w pobliskim akademiku, Agnieszka Włodarczyk, która w 2009 r. została mistrzynią świata.
Wspomnieć jeszcze należy o poznańskiej oszczędności, dzięki której zdemontowane przęsło starego mostu, wykorzystane zostało do zbudowania nowej przeprawy. Łączy ono, jak za dawnych czasów, Ostrów Tumski ze Śródką. To most Biskupa Jordana, otwarty w 2007 r., a przeznaczony tylko dla pieszych i rowerzystów.

Paweł Cieliczko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *